Hoe we het inclusieverhaal van de Wereldbank vertelden via één gezin in Zambia

Een wereldwijd ontwikkelingsprogramma wordt geloofwaardig als twee films het werk verdelen: een anthem die de schaal draagt, en een observerend portret van één gezin dat de waarheid draagt. Zo benaderden we het Partnership for Economic Inclusion van de Wereldbank, met de PEI Anthem en een portret van een moeder, Fitness, en haar dochter Venus in Zambia.

Ontwikkelingsinstituties hebben een schaalprobleem dat ook een verhaalprobleem is. Het werk is echt en groot, maar het bereikt het publiek als getallen, afkortingen en programmastructuren. Hoe meer landen een programma omvat, hoe moeilijker het voor buitenstaanders wordt om zich één persoon voor te stellen die erdoor geholpen is. Schaal verduistert het verhaal. Onze opdracht van de Wereldbank kwam erop neer dat we de schaal moesten behouden en het verhaal moesten terugvinden.

Wat is het Partnership for Economic Inclusion?

Het Partnership for Economic Inclusion (PEI) is een initiatief onder leiding van de Wereldbank dat overheden en ontwikkelingspartners helpt programma's voor economische inclusie op te zetten voor de armste huishoudens ter wereld, zo ontworpen dat ze kunnen uitgroeien tot nationale schaal. Die programma's combineren ondersteuning zoals spaargroepen, veldmedewerkers en hulp bij het starten van een klein bedrijf, met bijzondere aandacht voor vrouwen in extreme armoede. Het doel is meetbare vooruitgang in inkomen, spaargeld, voedselzekerheid en onderwijs voor kinderen.

Het bredere veld is groot, en toch klein in verhouding tot de nood. Het State of Economic Inclusion-rapport van de Wereldbank, verschenen in november 2024, stelde vast dat programma's voor economische inclusie iets meer dan 70 miljoen mensen bereiken in 88 landen. Dat is ongeveer 10% van de zo'n 700 miljoen mensen die in extreme armoede leven. Zo'n getal kan een beleidsmaker informeren. Het raakt er zelden een.

Wat is het verschil tussen een anthemfilm en een film over één deelnemer?

Een anthemfilm draagt het grote idee op de schaal van het hele programma, terwijl een film over één deelnemer laat zien wat dat idee betekent in één leven. Ze hebben een andere taak, en in onze ervaring heeft een institutie ze allebei nodig.

De PEI Anthem werkt met een breed perspectief. De film spreekt over de omvang van de inspanning, de resultaten die de programma's nastreven en een gedeelde visie waarin investeren in mensen investeren in de toekomst van een land is. Het doel is economische inclusie te herpositioneren als natievorming in plaats van liefdadigheid, en dat is het kader dat we de film wilden laten meenemen naar een ministerie of een donateursbriefing.

De film over de deelnemer werkt andersom. Foundations for the Future is een korte observerende documentaire van zeven tot tien minuten, die zich afspeelt in Zambia. De film volgt Fitness, moeder, ondernemer en lid van een spaargroep in haar gemeenschap, door een gewone dag: werk, zorg en een spaarbijeenkomst. Hij voert geen betoog. Hij laat je simpelweg zien hoeveel discipline het kost om iets op te bouwen, beslissing voor beslissing.

De anthem vertelt je hoe ver het werk reikt. Het portret vertelt je wat het weegt in de handen van één vrouw.

Hoe laat je ontwikkelingsimpact zien zonder armoedebeelden?

Je laat ontwikkelingsimpact zien zonder armoedebeelden door mensen te filmen als de auteurs van hun eigen vooruitgang, niet als ontvangers van hulp. Een van de doelen die we voor dit werk stelden, was onomwonden: waardigheid boven medelijden. Alle ambachtelijke keuzes volgden daaruit.

We trokken op met Fitness en lieten haar dag het tempo bepalen. We gebruikten natuurlijk licht, een geduldige camera en minimale muziek, zodat niets het publiek vertelde wat het moest voelen. We vermeden de dramatische voor-en-naboog waar ontwikkelingsfilms vaak op leunen. In het leven van Fitness komt verandering niet als één gebeurtenis. Ze stapelt zich op, in spaargeld, in zelfvertrouwen en in wat er mogelijk wordt voor haar gezin.

Twee andere mensen geven de film zijn vorm. De eerste is haar dochter, Venus. Haar stem en aanwezigheid verankeren de emotionele boog en dragen het toekomstperspectief van de film: onderwijs, voedselzekerheid en spaargeld zijn geen abstracte resultaten als je ziet wat ze betekenen voor een meisje dat zich een andere horizon voorstelt. De tweede is Bridget, een veldmedewerker, wier band met Fitness het verhaal van één vrouw verbindt met het bredere ondersteuningssysteem om haar heen, zonder één woord jargon. Via Bridget begrijpt het publiek dat dit een programma is, geen wonder.

Jonathan Olinger regisseerde beide films en Maya Gaia Savage produceerde ze. Elliot Farinaro monteerde beide, met Jonathan als co-editor van Foundations for the Future.

Hoe de twee films zijn ingezet

De anthem en het portret uit Zambia zijn gemaakt om samen te reizen langs de zalen waar besluiten over ontwikkeling worden genomen. Volgens de projectgegevens van HUMAN zijn ze vertoond op wereldwijde ontwikkelingsbijeenkomsten en donateursbriefings en gebruikt in gesprekken over beleid en financiering, waar ze die discussies een menselijk gezicht gaven. We bouwden ook een communicatietoolkit met modulaire visuele en tekstuele bouwstenen voor regionale kantoren van de Wereldbank en partneroverheden, zodat hetzelfde verhaal consistent verteld kon worden in heel verschillende contexten.

We hebben voor dit werk geen publiekscijfers te melden, en dat zeggen we liever dan dat we ze suggereren. Wat we hebben, is kwalitatief: voor zover wij weten benadrukte de feedback van het publiek de authenticiteit van de films en hun aanpak vanuit waardigheid. Voor een programma dat steunt op bewijs is dat een bescheiden claim, en we denken dat het de juiste is.

De bredere les geldt voor elke organisatie die op grote schaal werkt. De verleiding is om het grote getal te laten spreken, omdat het indrukwekkend is en omdat het klopt. Maar een getal vertelt een publiek hoeveel. Alleen een mens kan vertellen waarom het ertoe doet. Als de anthem de schaal vasthoudt en het portret de waarheid, maken ze elkaar geloofwaardig.

Veelgestelde vragen

Hoeveel mensen bereiken programma's voor economische inclusie?

Volgens het State of Economic Inclusion-rapport van de Wereldbank uit november 2024 bereiken programma's voor economische inclusie iets meer dan 70 miljoen mensen in 88 landen. Dat is ongeveer 10% van de zo'n 700 miljoen mensen die wereldwijd in extreme armoede leven.

Wat is Foundations for the Future?

Foundations for the Future is een korte observerende documentaire van HUMAN voor het Partnership for Economic Inclusion van de Wereldbank. De film speelt zich af in Zambia en volgt Fitness, moeder, ondernemer en lid van een spaargroep, en haar dochter Venus. Hij hoort bij de anthemfilm PEI Anthem.

Waarom combineer je een anthemfilm met een documentaire over één gezin?

Een anthemfilm brengt de schaal en ambitie van een programma over, en dat is wat beleidsmakers en financiers moeten zien. Een documentaire over één gezin laat zien wat dat programma betekent in één leven, en dat maakt de schaal geloofwaardig. Samen laten ze een institutie zowel het hoofd als het hart aanspreken.

Bekijk beide films in de case over het Partnership for Economic Inclusion. Heeft jouw institutie een programma dat een menselijk gezicht nodig heeft? Meld je aan om met ons te werken.